Nowe przepisy dotyczące hulajnóg elektrycznych określają maksymalną prędkość jazdy na 20 km/h. Należy korzystać przede wszystkim z drogi dla rowerów lub pasa ruchu dla rowerów, a na chodniku jechać tylko w wyjątkowych sytuacjach, z prędkością zbliżoną do pieszych i ustępując im pierwszeństwa. Osoby niepełnoletnie muszą mieć kartę rowerową lub odpowiednie uprawnienia.
Hulajnoga elektryczna podlega przepisom ruchu drogowego, dlatego jej użytkownik nie jest traktowany jak pieszy.
Zasady dotyczą podobnie jak dojazdów do pracy, jazdy rekreacyjneji krótkich przejazdów po mieście. Znaczenie mają między innymi wiek kierującego, posiadane uprawnienia, rodzaj drogi oraz dopuszczalna prędkość. Osobne obowiązki dotyczą przejazdu chodnikiem, korzystania z przejazdu dla rowerów, przewożenia hulajnogi i jej parkowania. Przepisy określają też sytuacje, w których dziecko może korzystać z takiego pojazdu, a także wymagania techniczne samej hulajnogi.
Poniżej zebrano reguły przydatne kierującym, rodzicom i osobom, które chcą legalnie poruszać się po drogach publicznych.
Wiek kierującego i wymagane uprawnienia
Osoba, która ukończyła 18 lat, może prowadzić hulajnogę elektryczną bez karty rowerowej ani prawa jazdy. Dzieci od 10. do 18. roku życia potrzebują karty rowerowej albo prawa jazdy kategorii AM, A1, B1 lub T. Dokument należy mieć przy sobie w czasie jazdy, ponieważ może zostać sprawdzony przez uprawnione służby. Dziecko poniżej 10 lat nie może samodzielnie poruszać się hulajnogą elektryczną po drodze publicznej ani drodze dla rowerów. Wyjątek obejmuje jazdę w strefie zamieszkania pod opieką osoby dorosłej. Nie znaczy to jednak prawa do przewożenia dziecka przez dorosłego na jednej hulajnodze.
Pojazd jest przeznaczony dla jednej osoby.
Gdzie wolno jechać hulajnogą elektryczną?
Najważniejsze obowiązki kierującego:
- W pierwszej kolejności należy korzystać z drogi dla rowerów albo pasa ruchu dla rowerów, poruszając się z prędkością nie większą niż 20 km/h.
- Jeżeli nie ma infrastruktury rowerowej, można jechać jezdnią, ale tylko wtedy, gdy obowiązuje na niej ograniczenie prędkości do 30 km/h.
- Na jezdni trzeba trzymać się prawej krawędzi i zachować ostrożność wobec samochodów oraz innych uczestników ruchu.
- Gdy na drodze dopuszczono ponad 30 km/h i nie ma drogi dla rowerów, wolno wyjątkowo korzystać z chodnika albo drogi dla pieszych.
- Na chodniku należy jechać tempem zbliżonym do prędkości pieszego, ustępować pierwszeństwa pieszym i nie utrudniać im ruchu.
- Przez zwykłe przejście dla pieszych hulajnogę trzeba przeprowadzić; jazda jest dozwolona przez przejazd dla rowerów, z zachowaniem zasad pierwszeństwa.
- Postój powinien odbywać się w wyznaczonym miejscu, a w razie jego braku przy zewnętrznej krawędzi chodnika, równolegle do niej, tak aby pozostawić pieszym co najmniej 1,5 metra przejścia.
Konstrukcja hulajnogi nie może pozwalać na jazdę szybszą niż 20 km/h. Kierujący nie może korzystać w czasie jazdy z telefonu trzymanego w dłoni, przewozić pasażera ani prowadzić po alkoholu lub środku działającym podobnie.
Kask nie jest obecnie obowiązkowy dla dorosłych, lecz jego używanie istotnie ogranicza skutki upadku.
Uprawnienia zależne od wieku i miejsca jazdy
Kierowanie hulajnogą elektryczną po drodze publicznej, w strefie zamieszkania albo w strefie ruchu podlega przepisom Prawa o ruchu drogowym. Osoba, która ukończyła 18 lat, nie musi mieć prawa jazdy ani karty rowerowej. Wymaga się jednak pełnoletności, a także przestrzegania zasad dotyczących prędkości, pierwszeństwa i korzystania z odpowiedniej infrastruktury. Młodzież od 10. do 18. roku życia może kierować hulajnogą elektryczną wyłącznie po uzyskaniu karty rowerowej albo prawa jazdy kategorii AM, A1, B1 lub T. Dokument trzeba mieć przy sobie w formie wymaganej dla danego uprawnienia. Sam fakt ukończenia 10 lat nie wystarcza – konieczne jest także posiadanie dobrego dokumentu.
Dziecko przed ukończeniem 10 lat nie może kierować hulajnogą elektryczną na drodze publicznej, w strefie ruchu ani w typowej strefie zamieszkania. Wyjątek dotyczy jazdy wyłącznie w strefie zamieszkania, pod opieką osoby dorosłej.
W takiej sytuacji dziecko jest traktowane podobnie jak osoba korzystająca z ruchu pieszego.
Czy karta rowerowa jest potrzebna dorosłemu?
Nie. Dorosły użytkownik może jeździć bez karty rowerowej i prawa jazdy, pod warunkiem że używae sprawnej hulajnogi oraz przestrzega ograniczeń wynikających z przepisów. Kask nie jest obowiązkowy, ale jego używanie mocno ogranicza ryzyko poważnych urazów głowy.
Gdzie wolno jechać i jakie obowiązki ma kierujący?
W pierwszej kolejności należy korzystać z drogi dla rowerów albo pasa ruchu dla rowerów, poruszając się z prędkością nie większą niż 20 km/h. Gdy takiej infrastruktury nie ma, a na jezdni obowiązuje ograniczenie do 30 km/h, hulajnoga może poruszać się jezdnią.
Kierujący powinien jechać możliwie blisko prawej krawędzi. Jeżeli na jezdni dozwolona prędkość przekracza 30 km/h, a brak jest drogi lub pasa rowerowego, można użyć chodnika albo drogi dla pieszych. Trzeba wtedy jechać z prędkością zbliżoną do tempa pieszego, zachować ostrożność i ustępować pieszym pierwszeństwa. Nie wolno zmuszać ich do zmiany kierunku ani ograniczać im przejścia. Kierujący ma obowiązek sygnalizować zamiar zmiany kierunku, korzystać z oświetlenia po zmroku oraz zachować trzeźwość. Zabronione jest przewożenie pasażera, holowanie innych pojazdów i korzystanie w czasie jazdy z telefonu wymagające trzymania go w dłoni.
Przed przejściem dla pieszych należy zejść z hulajnogi i ją przeprowadzić; jazda jest dopuszczalna przez przejazd dla rowerów. Parkowanie nie może utrudniać ruchu.
Na chodniku hulajnogę ustawia się równolegle do jego zewnętrznej krawędzi, pozostawiając pieszym co najmniej 1,5 metra przejścia. Kierujący hulajnogą elektryczną musi wybierać trasę zgodnie z ustawową hierarchią dróg, ograniczeniami prędkości oraz oznakowaniem obowiązującym na danym odcinku. Nie może swobodnie traktować chodnika i jezdni jako równorzędnych miejsc przejazdu.
Hulajnoga elektryczna na drodze dla rowerów i pasie rowerowym
Podstawowym miejscem jazdy jest droga dla rowerów, droga dla pieszych i rowerów albo pas ruchu dla rowerów, jeżeli są wyznaczone w kierunku, w którym porusza się użytkownik. Należy korzystać z nich zgodnie z oznakowaniem, zachowując ostrożność przy skrzyżowaniach, przejazdach i przystankach.
Na drodze dla rowerów hulajnoga elektryczna może poruszać się z prędkością nie większą niż 20 km/h. Ten limit obowiązuje także wtedy, gdy konstrukcja pojazdu pozwala na szybszą jazdę. Ograniczenie do 20 km/h jest ustawowym limitem kierującego, a nie jedynie zaleceniem producenta.
Hulajnoga elektryczna na jezdni przy ograniczeniu do 30 km/h
Jeżeli w pobliżu nie ma drogi dla rowerów ani pasa ruchu dla rowerów, można wjechać na jezdnię, ale tylko wtedy, gdy obowiązuje na niej prędkość dopuszczalna nie większa niż 30 km/h. Kierujący powinien jechać możliwie blisko prawej krawędzi, stosować się do znaków i sygnałów oraz ustępować pierwszeństwa pojazdom zgodnie z zasadami ruchu.
Na drodze z limitem powyżej 30 km/h jazda hulajnogą po jezdni jest niedopuszczalna, nawet jeśli chwilowo nie przejeżdżają samochody. W takiej sytuacji pozostaje chodnik lub droga dla pieszych, pod warunkiem spełnienia ustawowych przesłanek.
Hulajnoga elektryczna na chodniku i drodze dla pieszych
Chodnik można wybrać tylko wtedy, gdy nie ma infrastruktury rowerowej, a jezdnia ma dopuszczalną prędkość wyższą niż 30 km/h. Kierujący musi jechać z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego, zachować ostrożność i bezwzględnie ustępować pieszym.
Najważniejsze zasady na chodniku obejmują:
- prędkość zbliżoną do tempa poruszania się pieszego,
- ustępowanie pierwszeństwa każdej osobie pieszej,
- nieutrudnianie przejścia ani omijania przeszkód.
Czy możemy jechać chodnikiem przy limicie 30 km/h? Nie, gdy istnieje możliwość jazdy jezdnią; chodnik jest wtedy rozwiązaniem wyjątkowym. Czy hulajnoga może przewozić pasażera? Nie. Konstrukcja i przepisy nie przewidują przewozu drugiej osoby.
Kierujący hulajnogą elektryczną nie może przejechać przez zwykłe przejście dla pieszych, jadąc na urządzeniu.
Przepisy traktują hulajnogę jako pojazd, a osobę korzystającą z niej jako kierującego. Z tego powodu przejazd po „zebrze” na stojąco jest naruszeniem zasad ruchu drogowego. Przed wejściem na pasy należy zatrzymać hulajnogę, zejść z niej i przeprowadzić ją obok siebie. W takiej sytuacji użytkownik staje się pieszym, ponieważ prowadzi urządzenie, a nie porusza się na nim. Powinien zachować ostrożność, upewnić się, że wejście na przejście nie spowoduje zagrożeniaoraz stosować się do sygnalizacji świetlnej.
Przejście dla pieszych a obowiązek zejścia z hulajnogi elektrycznej
Przez przejście dla pieszych hulajnogę elektryczną wolno przeprowadzić, lecz nie można na niej przejechać. Dotyczy to także sytuacji, w której pasy są puste albo kierujący samochodem zatrzymał się przed przejściem.
Jazda po wyznaczonym przejściu może skutkować mandatem i stworzeniem niebezpieczeństwa dla pieszych.
Kiedy hulajnogą elektryczną wolno przejechać przez jezdnię?
Przejazd jest dopuszczalny wtedy, gdy obok przejścia dla pieszych znajduje się oznaczony przejazd dla rowerzystów, a organizacja ruchu pozwala korzystać z niego osobom jadącym hulajnogą elektryczną.
Wówczas nie korzysta się z pasów, lecz z odrębnego przejazdu oznaczonego znakami i znakami poziomymi. Kierujący nadal musi zachować ostrożność, zwolnić i ustąpić pierwszeństwa pieszym znajdującym się na przejeździe lub wchodzącym na niego, zgodnie z obowiązującymi zasadami. Nie powinien też zakładać, że pierwszeństwo wynika wyłącznie z samego wjazdu na przejazd. Jeżeli drogi dla rowerów, pasa ruchu dla rowerów ani przejazdu rowerowego nie ma, a jedynym oznaczeniem jest zebra, trzeba zejść z hulajnogi i przeprowadzić ją na drugą stronę. Odpowiedź na pytanie, czy hulajnogą elektryczną można przejechać przez przejście dla pieszych, brzmi więc: nie, chyba że użytkownik używa osobno wyznaczonego przejazdu dla rowerzystów.